Uniwersytet Papieski Jana Pawła II
w Krakowie
Wydział Filozoficzny

Anzelmiański dowód ontologiczny jest najczęściej traktowany jako pewna zamknięta całość, jednak zamysł stojący za Proslogionem jest zgoła inny: rozumowanie dowodzące istnienia Boga jest jedynie częścią pewnej ogólnej metody badań nad Bogiem, przedstawionej i rozwiniętej w tym dziele. Metoda owa bazuje na dwóch założeniach. Pierwszym jest określenie Boga jako bytu, od którego nic większego nie może być pomyślane. Założenie drugie polega na przyjęciu pewnej szczególnej zasady, głoszącej, że jeśli Bóg nie posiada którejś z grupy wyróżnianych przez Anzelma specyficznych własności, wówczas można pomyśleć obiekt, który własność tę posiada, będąc tym samym od Boga większy. Obydwa założenia mają swoje źródła w szeregu poglądów metafizycznych Anzelma przedstawionych w Monologionie. W swoim wystąpienia chciałbym dokładniej przyjrzeć się tym, które, podobnie jak dowód ontologiczny, wyrastają z platońskiej idei hierarchizacji świata, i głoszą, że porządek bytowy jest porządkiem o pewnych ściśle określonych własnościach matematycznych.