Uniwersytet Papieski Jana Pawła II
w Krakowie
Wydział Filozoficzny

Zwany przez współczesnych Anzelmowi z Canterbury (zm. 1109) ratio Anselmi, słynny jego argument z Proslogionu jest jednym z najbardziej poruszających tekstów średniowiecza, jeszcze dzisiaj pobudzającym do dyskusji zarówno filozofów, jak i teologów. Christian Wolff (zm. 1754), jak się wydaje, pierwszy nazwał ten argument „ontologicznym”. W Polsce przeważnie nazywa się go ‘dowodem ontologicznym’. Takie określenie ratio Anselmi wydaje się niesłuszne, świadczy o niezrozumieniu intencji Anzelma, jak też o nieznajomości treści Proslogionu, którego pierwotny tytuł brzmiał: Fides quaerens intellectum.
Uwagi swoje będę kierował przeciwko niewłaściwym ujęciom argumentu Anzelma, które przyjęły się w niektórych kręgach akademickich, a które niekiedy nawet zarzucają Anzelmowi popełnienie „fatalnej pomyłki” i nieprzestrzeganie zasady: de posse ad esse non valet illatio. Zasugeruję również poprawne rozumienie ratio Anselmi, aby pracujący w tej materii wystrzegali się stereotypowych i nieścisłych ujęć tego majstersztyku metafizyki Doktora Kościoła.