Uniwersytet Papieski Jana Pawła II
w Krakowie
Wydział Filozoficzny

Istnieje taki typ dowodów ontologicznych, których podstawą jest teza, że Bóg jest bytem istniejącym a se. W tego typu rozumowaniach po wykazaniu możliwości istnienia takiego bytu przechodzi się potem (w szeregu kroków) do tezy, że byt aseiczny faktycznie istnieć musi, bo inaczej nie byłby nawet możliwy.
W moim wystąpieniu analizuję pojęcie aseiczności. Aseiczność jest pewnym sposobem istnienia, polegającym na tym, że przedmiot istnieje sam z siebie, że posiada w sobie dostateczną rację swojego istnienia. Jako takie pojęcie aseiczności nie sprowadza się do modalnego pojęcia konieczności, zgodnie z którym coś jest konieczne, gdy musi istnieć (tzn. nie może nie istnieć). Co prawda jeśli przedmiot istnieje a se, to jest konieczny modalnie, ale nie na odwrót.
Następnie badam stosunek sposobu istnienia do faktu istnienia. Robię to analizując Ingardenowską teorię sposobów istnienia. Moim zdaniem sposób istnienia nie może być odmianą samego istnienia, a jest odmianą stosunku istoty przedmiotu do faktu jego istnienia. Sposób istnienia zdeterminowany jest tym, w jaki sposób i w jakim stopniu istota przedmiotu warunkuje fakt istnienia tego przedmiotu, i w jaki sposób i w jakim stopniu wymaga, aby inne przedmioty ów fakt istnienia warunkowały. Analizuję też uwagi Ingardena na temat dowodu ontologicznego w kontekście tezy o egzystencjalnej neutralności ontologii.
Twierdzę, że przejście od możliwości istnienia bytu aseicznego do stwierdzenia, iż faktycznie on istnieje, możliwe jest tylko wtedy, gdy sposób istnienia uzna się za odmianę istnienia, za swego rodzaju gatunek istnienia, co moim zdaniem jest nie do przyjęcia. Z tego względu uważam, że dowody ontologiczne, w przywołanym tu typie, są nieprawomocne.