Uniwersytet Papieski Jana Pawła II
w Krakowie
Wydział Filozoficzny

Seminarium wydziałowe: Wykład dra Jakuba Gomułki oraz dyskusja.


Istnieje wiele sposobów podejścia do problemu tzw. paradoksu kłamcy, zarówno takich, które próbują w jakiś sposób mu zaradzić, jak i takich, które przyznają, że jest on nieusuwalny. Zasadniczo przyjmuje się, że ma on charakter logiczny i powinien być rozpatrywany przy pomocy metod logicznych, a najlepiej formalnych. Wskazuje się na jego ścisłe związki z paradoksem Russella, paradoksem Grellinga, oraz z twierdzeniami Goedla o niezupełności systemów formalnych. W Polsce panuje pogląd, że pewne, być może nie doskonałe, ale skuteczne rozwiązanie paradoksu kłamcy zostało przedstawione przez Tarskiego w ramach jego znanej teorii prawdy.
Alfred Gawroński podchodzi do zagadnienia z całkiem innej strony. Deklaruje, że nie interesują go problemy sztucznych czy sformalizowanych języków logiki i nauk pokrewnych, lecz tylko język naturalny wraz z jego gramatycznymi strukturami. Sam nie uważa się bynajmniej za logika, lecz filozofa języka przyznającego się do inspiracji strukturalizmem i tzw. oksfordzką filozofią języka naturalnego (Austin, Strawson) powstałą w połowie XX wieku pod wpływem późnej filozofii Wittgensteina. Wykład mój, w którym zamierzam przedstawić w ogólnym zarysie jego ideę, jej przesłanki historyczne, a także możliwe sposoby jej krytyki, nie będzie miał zatem wiele wspólnego z jakimkolwiek formalizmem i powinien być zrozumiały nawet dla kogoś, komu problemy logiczne są obce. Istoty pomysłu Gawrońskiego nie ma bowiem sensu formalizować, można go ewentualnie ilustrować wykresami czy schematami, co mam zresztą zamiar zrobić.