ćwiczenia ∈ historia filozofii starożytnej
- Przedmiot: historia filozofii starożytnej ∈ Filozofia (studia I stopnia (licencjackie)), I rok, semestr zimowy
- ECTS: 4p.
- Wymiar: 45h
- Forma zaliczenia: zaliczenie z oceną
- Prowadzący: o. dr Wojciech Gródek
Treść:
Problematyka poruszana na zajęciach dotyczy historii powstawania systemów filozoficznych w starożytnej Grecji. Zrozumieniu dziejów myśli greckiej ma służyć przeprowadzenie analiz pojęć stosowanych w filozofii greckiej i ustalenie ich właściwego znaczenia.
Zajęcia mają charakter dyskusji prowadzonej na podstawie przygotowanych przez uczestników komentarzy do tekstów poszczególnych starożytnych myślicieli.
Poza ogólnie dostępnymi tłumaczeniami tekstów w analizach prowadzonych na zajęciach są stosowane fragmenty tekstów oryginalnych. Dzięki ich zastosowaniu możliwe staje się zrozumienie pojęć istotnych dla tworzenia się wielkich systemów filozoficznych.
Zajęcia mają charakter dyskusji prowadzonej na podstawie przygotowanych przez uczestników komentarzy do tekstów poszczególnych starożytnych myślicieli.
Poza ogólnie dostępnymi tłumaczeniami tekstów w analizach prowadzonych na zajęciach są stosowane fragmenty tekstów oryginalnych. Dzięki ich zastosowaniu możliwe staje się zrozumienie pojęć istotnych dla tworzenia się wielkich systemów filozoficznych.
Program:
Zakres prowadzonych analiz dotyczących myśli filozofów greckich obejmuje okres od przełomu VI i V do III wieku przed Chrystusem.
Analiza będzie prowadzona w następującej kolejności:
1.Heraklit – Logos, dusza i porządek. Jak należy rozumieć formułę „wszystko płynie” (panta rhei)?
2.Parmenides – Problem myślenia i bytu. Czy Parmenides przeciwstawiał się Heraklitowi?
3.Zenon - Problem jedności i wielości. Czy Zenon zaprzecza wielości
i ruchowi, czy też przedstawia warunki, dzięki którym jest, lub też nie jest, możliwe mówienie o wielości i ruchu?
4.Melissos –Czy Melissos poprawia myśl Parmenidesa dotyczącą będącego? Czy punkt wyjścia rozumowania Melissosa jest ten sam co u Parmenidesa?
5.Anaksagoras – Stosunek umysłu do uczynionych rzeczy; natura umysłu.
6.Filolaos i szkoła pitagorejska - Problem określoności i nieokreśloności.
7.Protagoras - Analiza poznania ludzkiego. Czy według Protagorasa sądy ludzkie są prawdziwe?
8.Gorgiasz –Na czym polega krytyka szkoły eleackiej, a szczególnie Melissosa, przeprowadzona przez Gorgiasza? Co to znaczy, że nie ma kryterium prawdy?
9.Platon i jego dialektyka - W jaki sposób należy rozumieć uczestnictwo rzeczy w idei? Czy Platon wyjaśnia problem jedności i wielości?
10.Arystoteles – problem równości i przeciwieństw; powstawanie różnicy gatunkowej.
11.Na czym polega hedonizm Epikura?
Analiza będzie prowadzona w następującej kolejności:
1.Heraklit – Logos, dusza i porządek. Jak należy rozumieć formułę „wszystko płynie” (panta rhei)?
2.Parmenides – Problem myślenia i bytu. Czy Parmenides przeciwstawiał się Heraklitowi?
3.Zenon - Problem jedności i wielości. Czy Zenon zaprzecza wielości
i ruchowi, czy też przedstawia warunki, dzięki którym jest, lub też nie jest, możliwe mówienie o wielości i ruchu?
4.Melissos –Czy Melissos poprawia myśl Parmenidesa dotyczącą będącego? Czy punkt wyjścia rozumowania Melissosa jest ten sam co u Parmenidesa?
5.Anaksagoras – Stosunek umysłu do uczynionych rzeczy; natura umysłu.
6.Filolaos i szkoła pitagorejska - Problem określoności i nieokreśloności.
7.Protagoras - Analiza poznania ludzkiego. Czy według Protagorasa sądy ludzkie są prawdziwe?
8.Gorgiasz –Na czym polega krytyka szkoły eleackiej, a szczególnie Melissosa, przeprowadzona przez Gorgiasza? Co to znaczy, że nie ma kryterium prawdy?
9.Platon i jego dialektyka - W jaki sposób należy rozumieć uczestnictwo rzeczy w idei? Czy Platon wyjaśnia problem jedności i wielości?
10.Arystoteles – problem równości i przeciwieństw; powstawanie różnicy gatunkowej.
11.Na czym polega hedonizm Epikura?
Cel Dydaktyczny:
Po ukończeniu kursu student będzie posiadał znajomość kluczowych pojęć dla myśli greckiej, bez których właściwe rozumienie poszczególnych systemów filozoficznych byłoby niemożliwe.
Uczestnik zajęć nabędzie również umiejętność komentowania i możliwie wiernego odtwarzania myśli poszczególnych filozofów bez posiłkowania się powszechnie znanymi interpretacjami.
Uczestnik zajęć nabędzie również umiejętność komentowania i możliwie wiernego odtwarzania myśli poszczególnych filozofów bez posiłkowania się powszechnie znanymi interpretacjami.
Pliki do pobrania:
Lista Lektur:
Wymagane teksty:Anaksagoras, O naturze, tłum. K. W. Gródek.
Arystoteles, Metafizyka, ks. X, [w:] Dzieła wszystkie, t. 2, tłum. K. Leśniak, Warszawa PWN 1990, s. 768–784.
Epikur, List do Menoikeusa, [w:] Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, tłum. K. Leśniak, PWN 1988, s. 643–650.
Filolaos, O naturze, tłum. K. W. Gródek.
Gorgiasz, O niebycie albo naturze, tłum. K. W. Gródek.
Heraklit, Zdania, tłum. K. W. Gródek.
Melissos, O naturze albo o bycie, tłum. K. W. Gródek.
Parmenides, O naturze, tłum. K. W. Gródek.
Platon, Parmenides, [w:] Dialogi, t. 2, tłum. W. Witwicki, Kęty 1999, s. 253–321.
Protagoras, Prawda albo mowy obalające, Wielkie słowo, O Bogach, tłum. K. W. Gródek.
Zenon, O naturze, tłum. K. W. Gródek.
Krótka bibliografia pomocnicza:
Albert K., O Platońskim pojęciu filozofii, tłum. J. Drewnowski, Warszawa 1991.
Blandzi S., Henologia meontologia dialektyka, Warszawa 1992.
Blandzi S., Platoński projekt filozofii pierwszej, Warszawa 2002.
Colli G., Narodziny filozofii, tłum. S. Kasprzysiak, Warszawa – Kraków 1991.
Dembiński B., Teoria idei, Katowice 2004.
Gajda J., Pitagorejczycy, Warszawa 1996.
Gajda J., Sofiści, Warszawa 1989.
Kirk G. S., Raven J. E., Schofield M., Filozofia przedsokratejska, tłum. J. Lang, Warszawa – Poznań 1999.
Krokiewicz A., Sokrates. Etyka Demokryta i hedonizm Arystypa, Warszawa 2000.
Mrówka K., Heraklit, Warszawa 2004.
Narecki K., Logos we wczesnej myśli greckiej, Lublin 1999.
Porfiriusz, Jamblich, Anonim, Żywoty Pitagorasa, tłum. J. Gajda-Krynicka, Wrocław 1993.
Szlezák T. A., Czytanie Platona, Warszawa 1997.
Plan zajęć studiów podyplomowych
Plan zajęć podyplomowych studiów z filozofii i etyki (semestr drugi)
ROZKŁAD ZAJĘĆ
dyzury kierowników specjalności
NOWE SPECJALNOŚCI NA STUDIACH MAGISTERSKICH
STUDY IN ENGLISH
W roku akad. 2010/2011 Wydział Filozoficzny oferuje wykłady prowadzone w języku angielskim!