wykład ∈ filozofia człowieka I
- ECTS: 4p.
- Wymiar: 30h
- Forma zaliczenia: egzamin
- Prowadzący: ks. dr Jarosław Jagiełło
- Termin:
- wtorek, 11.30-13.00, s. 211 B
- wtorek, 11.30-13.00, s. 211 B
Treść:
Celem wykładu jest zapoznanie studentów z głównymi pojęciami, kategoriami ujmowania człowieka i jego świata, powstałymi na przestrzeni dziejów filozofii europejskiej. Dokonuje się to na drodze streszczania poglądów i komentowania pism wybranych filozofów, którzy najbardziej przyczynili się do powstania głównych kierunków myślenia o człowieku. Zapoznanie się z wieloma określeniami człowieka i różnorodnymi kategoriami antropologicznymi chroni przed możliwością absolutyzacji jednego wymiaru człowieka kosztem innych wymiarów jego istnienia i pozwala dostrzec ludzką istotę w jej niezgłębialnym, dramatycznym charakterze (Misch, Plessner, Tischner).
Program:
1.Podstawowa klasyfikacja: filozofia człowieka i antropologia filozoficzna.
2.Antropologia filozoficzna a antropologia biologiczna i kulturowa.
3.Pytanie antropologiczne Kanta i jego prehistoria.
4.Określenie człowieka jako zoon logon echon i jego metafizyczna wykładnia animal rationale.
5.Człowiek w ujęciu personalistycznym: Boecjusz, Tomasz z Akwinu, Karol Wojtyła - substancjalizowanie osoby. Problem tożsamości osoby: Locke, Parfit, Singer.
6.Narodziny współczesnej antropologii filozoficznej: Scheler, Plessner, Gehlen (szczególne stanowiska człowieka w kosmosie – duch przeciwny „zasadzie życia”, człowiek jako istota ekscentryczna, człowiek jako istota naznaczona brakiem – zasada odciążenia).
7.Ontologiczne podstawy myślenia o istocie człowieku – Heidegger.
8.Aksjologiczno-agatologiczne podstawy myślenia o człowieku (człowiek jako istota dramatyczna) – Tischner.
2.Antropologia filozoficzna a antropologia biologiczna i kulturowa.
3.Pytanie antropologiczne Kanta i jego prehistoria.
4.Określenie człowieka jako zoon logon echon i jego metafizyczna wykładnia animal rationale.
5.Człowiek w ujęciu personalistycznym: Boecjusz, Tomasz z Akwinu, Karol Wojtyła - substancjalizowanie osoby. Problem tożsamości osoby: Locke, Parfit, Singer.
6.Narodziny współczesnej antropologii filozoficznej: Scheler, Plessner, Gehlen (szczególne stanowiska człowieka w kosmosie – duch przeciwny „zasadzie życia”, człowiek jako istota ekscentryczna, człowiek jako istota naznaczona brakiem – zasada odciążenia).
7.Ontologiczne podstawy myślenia o istocie człowieku – Heidegger.
8.Aksjologiczno-agatologiczne podstawy myślenia o człowieku (człowiek jako istota dramatyczna) – Tischner.
Cel Dydaktyczny:
Po odbyciu kursu student powinien:
1)wykazać się dobrą znajomością głównych kierunków rozumienia człowieka, jakie pojawiły się w historii filozofii;
2)z łatwością charakteryzować i odróżniać występujące w antropologii filozoficznej tendencje do ontologizowania człowieka od tendencji,
w których uwzględnia się przede wszystkim aksjologiczne podstawy jego bytowania;
3)dysponować zasadniczą wiedzą dotyczącą obowiązkowej literatury przedmiotu.
1)wykazać się dobrą znajomością głównych kierunków rozumienia człowieka, jakie pojawiły się w historii filozofii;
2)z łatwością charakteryzować i odróżniać występujące w antropologii filozoficznej tendencje do ontologizowania człowieka od tendencji,
w których uwzględnia się przede wszystkim aksjologiczne podstawy jego bytowania;
3)dysponować zasadniczą wiedzą dotyczącą obowiązkowej literatury przedmiotu.
Lista Lektur:
Literatura obowiązkowa:Arystoteles, Polityka (Księga Pierwsza), [w:] tegoż, Dzieła wszystkie,
t. 6, tłum. M. Chigerowa i in., Warszawa 2006, s. 25–28.
Gehlen A., W kręgu antropologii i psychologii społecznej. Studia, tłum. K. Krzemieniowa, wstęp Z. Kuderowicz, cz.: Antropologia filozoficzna, rozdz. III (Obraz człowieka) i rozdz. V (Człowiek i instytucje), Warszawa 2001.
Heidegger M., Bycie i czas, tłum. B. Baran, Warszawa 1994, s. 3–56.
Plessner H., Pytanie o conditio humana, tłum. Z. Krasnodębski i in., Warszawa 1988, s. 29–121.
Scheler M., Stanowisko człowieka w kosmosie, [w:] tegoż, Pisma z antropologii filozoficznej i teorii wiedzy, tłum. A. Węgrzecki, S. Czerniak, Warszawa 1987, s. 43–149.
Singer P., Wyzwolenie zwierząt, tłum. A. Alichniewicz, A. Szczęsna, Warszawa 2004 (rozdz. I: Zarys idei).
Tischner J., Myślenie w żywiole piękna, wyb. i oprac. W. Bonowicz, Kraków 2005, s. 145–158; 334–341.
Wojtyła K., Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne, Lublin 1994, s. 415–444.
Literatura uzupełniająca:
Buber M., Problem człowieka, tłum. J. Doktór, Warszawa 1993.
Czerniak S., Lorenz, Plessner, Habermas. Dylematy antropologiczne filozofii współczesnej, Wydawnictwo Rolewski 2002.
Darowski R., Filozofia człowieka. Zarys problematyki. Antologia tekstów, Kraków 2002.
Haeffner G., Wprowadzenie do antropologii filozoficznej, tłum. W. Szymona, Kraków 2006.
Spaemann R., Osoby – o różnicy między czymś a kimś, tłum. J. Merecki, Warszawa 2001.
Logowanie
Dodatkowa nabór
STUDY IN ENGLISH
W roku akad. 2010/2011 Wydział Filozoficzny oferuje wykłady prowadzone w języku angielskim!
WYKŁADY MONOGRAFICZNE NA NOWY ROK AKADEMICKI
egzaminy w sesji letniej
Egzaminy w sesji letniej 2009/2010