Uniwersytet Papieski Jana Pawła II
w Krakowie
Wydział Filozoficzny

W dobie współczesnego kryzysu aksjologicznego pojawia się potrzeba ponownego postawienia pytania o status ontyczny i epistemologiczny wartości oraz o ich rolę w odkrywaniu całościowego sensu ludzkiej egzystencji. Wykład rozpoczniemy od ogólnej charakterystyki wartości, i czym różni się ona od pojęcia dobra. Przeprowadzimy wstępne rozróżnienia różnych typów wartości i dóbr, które wyrażają pluralistyczne preferencje podmiotów wspólnoty społecznej czasów obecnych.

Następnie przejdziemy do omówienia źródeł powstania XX-wiecznej aksjologii. Z tego nurtu omówimy poglądy jego przedstawicieli ( M. Scheler, N. Hartmann, W. Stróżewski). Kolejno zostanie zaprezentowany problem wartości we francuskiej filozofii ducha gdzie zostaną uwzględnione prace H. Bergsona, Le Senna i L. Lavelle’a. Ponadto omówimy zagadnienie wartości we współczesnym egzystencjalizmie.

Podczas wykładu ukazane zostaną istotne cechy dotychczasowych rozwiązań i ich efekty społeczne. W oparciu o diagnozy Z. Baumana omówione będą skutki tez głoszonych przez filozofów z kręgu postmodernizmu a także pragnienie wartości, jakie jest wskazywane w świecie „płynnej ponowoczesności”. Jedną z odpowiedzi na współczesny kryzys ładu aksjologicznego, będzie prezentacja opartej na metafizyce teorii wartości francuskiego przedstawiciela filozofii ducha L. Lavelle’a.

Wartość a dobro – podstawowe rozróżnienia

Powstanie XX aksjologii

Wartości w ujęciu różnych nurtów filozoficznych

Fenomenologia wartości (M. Scheler, N. Hartmann, W. Stróżewski)

Filozofia ducha (H. Bergson, Le Senne, L. Lavelle)

Egzystencjalizm a wartości (J.-P. Sartre)

Dekonstrukcja wartości w postmodernizmie (R. Rorty, Z. Bauman)

Wskazanie możliwości powrotu do wartości (L. Lavelle, A. MacIntyre, J. Tischner)

Wykład ma na celu zapoznanie studentów ze współczesnymi problemami aksjologii. W szerokim kontekście zostaną ukazane przyczyny kryzysu aksjologicznego. Wykazana zostanie niemożność uprawiania etyki, jako nauki autonomicznej i konieczność opierania jej na badaniach interdyscyplinarnych.